جزئیات
تعداد نظرات ارسالي: 0
تعداد بازديد: 341
تاريخ ايجاد: 89/04/12 00:00
نويسنده: gholipor gholipor


تحريم بنزين در ايران
در خبرها آمده بود که شرکت توتال از فروش بنزین به ایران خوداری نموده و در واقع به صف تحریم کنندگان فروش فرآورده های نفتی ایران پیوسته است.

مطابق اخبار منتشره تاکنون 10 شرکت بزرگ نفتی از فروش بنزین به ایران خوداری نموده اند این شرکتها عبارتند از : توتال (فرانسه)، شل )هلند و انگلستان(، لوک اویل (روسیه)، ریلاینس (هند)، ویتول،کلینگور، ترافیگورا ، بریتیش پترولیوم ( انگلستان)، پتروناس (مالزی)، انی (ایتالیا) .

بدین ترتیب شرکتهای بزرگ نفتی در حال ترک بازار ایران هستند و این هزینه را بابت فعالیت در بازار آمریکا باید بپردازند. اما آیا واقعا تحریم بنزین اثری بر اقتصاد ایران خواهد داشت.


بیش از سه سال است که بحث تحریم فروش بنزین به ایران مطرح شده است. در پی مطرح شدن این بحثها دولت با اتخاذ سیاستهای مختلف درصدد کم اهمیت کردن تاثیر این تحریم بوده است. این سیاستها که با دو رویکرد کوتاه مدت و بلند مدت اتخاذ گردید به شرح زیر بوده اند:
1- سهمیه بندی بنزین؛ بحث سهمیه بندی بنزین با هدف کنترل مصرف و جلوگیری از رشد بالای مصرف بنزین انجام شد که دولت در این زمینه موفق شده است علاوه بر کاهش حدود 10 میلیون لیتر مصرف روزانه بنزین، رشد مصرف بنزین را نیز کنترل نماید. همچنین با کاهش سهمیه بنزین در طول سالهای اخیر و ارائه بنزین آزاد بخشی از اثرات تورمی افزایش قیمت بنزین را کنترل و همچنین قسمتی از یارانه بنزین را کاهش دهد. هر چند با وجود سهمیه بندی بنزین و ایجاد محدودیت در مصرف هنوز هم کشور نیازمند واردات مقادیر قابل توجهی بنزین می باشد که حدود یک سوم کل مصرف است. علاوه بر اینکه آمار مصرف روز اول تیر ماه 1389 که سهمیه تابستانی خوردوهای شخصی ارائه شد، مصرف بنزین به حدود 81 میلیون لیتر رسیده است که در نوع خود بی نظیر بوده و نشان دهنده پتانسیل که مصرف بالای بنزین و آمادگی رشد شدید مصرف است.

2- ساخت پالایشگاه؛ با افزایش قیمت بنزین و مطرح شدن بحث تحریم دولت درصدد سرمایه گذاری برای افزایش تولید داخلی برآمد. با توجه به اینکه ساخت پالایشگاه علاوه بر نیاز به سرمایه گذاری مالی زیاد، امری زمانبر است لذا با وجود شروع این حرکت، بهره برداری از پالایشگاههای در حال ساخت بیش از سه سال طول می کشد . از این رو در صورت احداث و بهره برداری از طرحهای مورد نظر تا سال 1391، ایران علاوه بر تامین نیاز داخلی قادر است بخشی از بنزین مازاد خود را صادر کند.

3- توسعه ظرفیت پالایشگاههای موجود: افزایش ظرفیت پالایشگاه های موجود و بهسازی آنها اقدام دیگر دولت است تا از این طریق ظرفیت تولید افزایش یابد. دولت در این خصوص نیز اقداماتی را انجام و پروژه هایی را شروع نمود لیکن به دلیل محدودیت در افزایش ظرفیت و همچنین زمانبر بودن این فعالیت تولید بنزین افزایش چندانی نداشته است.

4- گاز سوز نمودن خودروها: گازسوز نمودن خودروها هر چند در ابتدا به دلایل زیست محیطی شروع شد لیکن با مطرح شدن بحث تحریم بنزین به عنوان یکی از راه های مقابله با تحریم در دستور کار دولت قرار گرفت و بر سرعت آن افزوده شد. با افزایش زیاد خودروهای دو گانه سوز اولا مشکلات دیگری از جمله عدم وجود زیر ساختهای لازم برای سوخت گیری این خودروها و ثانیا افزایش شدید مصرف خصوصا در فصل زمستان خود را هویدا کرد که این امر منجر تجدید نظر در تولید خودروهای دو گانه سوز و کنترل تولید این قبیل خودروها شده است.

5- شرکای جدید: با شروع بحث تحریم فروش بنزین و زمزمه پیوستن شرکتهای غربی و چند ملیتی به این تحریمها، دولت سعی در یافتن فروشندگان جدیدی نمود که تمایل چندانی به پیوستن به این تحریمها را نداشتند که در این راه کشور ونزوئلا آمادگی خود را برای تامین بنزین کشور اعلام نمود. همچنین شرکتهایی که در بازارهای غربی خصوصا آمریکا فعالیت چندانی ندارند از جمله شرکتهای چینی نیز به عنوان تامین کنندگان مطمئنی مطرح شدند. هر چند باید توجه نمود که به دلیل دوری ونزوئلا از ایران تهیه بنزین از این کشور هزینه بیشتری را بر کشور تحمیل خواهد نمود.

6- تولید بنزین در شرکتهای پتروشیمی: از جمله راه حلهای احتمالی برای مقابله با کمبود بنزین تولید این ماده در شرکتهای پتروشیمی است که دولت مدعی است به آن دست یافته است. هر چند در این مورد باید توجه نمود که افزایش هزینه تولید بنزین و کاهش تولید سایر محصولات پتورشیمی از جمله عوارض تامین بنزین از این طریق است.


با توجه به موارد و راهکارهای فوق که دولت به انجام رسانیده و یا در دست اجرا دارد به نظر نمی رسد که تحریم بنزین هزینه چندانی را برکشور وارد نماید و دولت در تامین بنزین با مشکلات زیادی روبرو شود. عمده ترین تاثیر این امر بر اقصاد کشور افزایش هزینه واردات بنزین است که دولت با توجه به درآمدهای نفتی قادر به تامین آن خواهد بود.

همچنین به توجه به اینکه طرح هدفمند سازی یارانه ها نیز در شرف انجام است منابع زیادی از این طریق در اختیار دولت قرار می گیرد که تامین هزینه واردات بنزین را سهل تر می نماید. اما نکته ای که در خصوص تحریم بنزین باید به آن توجه نمود و به نظر می رسد یکی از اهداف طراحان آن نیز باشد این است که توان خود در همراهی کشورهای مختلف با بحث تحریم را آزمایش کنند تا در صورتی که ایشان درصدد افزایش تحریمهای احتمالی باشند بتوانند موفقیت بیشتری را در بلند مدت کسب نمایند.

به نظر می رسد دولتهای غربی در کسب این اجماع و همکاری جهانی برای تحریم ایران نسبت به دوره های قبل موفقیت بیشتری کسب نموده اند. زیرا علاوه بر شرکتهای غربی نام شرکتهای شرقی و حتی شرکتهای متعلق به کشورهای دوست ایران از جمله مالزی را نیز می توان در لیست فوق مشاهده نمود. از این رو دولت باید در اتخاذ راه کارهای خود برای کاهش اثرات تحریم با سرعت و دقت بیشتری حرکت نماید.





js